1. ประวัติความเป็นมา
วัดราษฎร์อุปถัมภ์ หรือที่ชาวบ้านเรียกว่า “วัดบางเหรียง” ตั้งอยู่ในตำบลบางเหรียง อำเภอทับปุด จังหวัดพังงา เป็นวัดเก่าแก่ที่มีความสำคัญต่อชุมชน ก่อตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2453 เดิมตั้งอยู่บริเวณด้านตะวันออกของคลองมะรุ่ย ต่อมาเนื่องจากการเดินทางไม่สะดวกและพื้นที่เดิมถูกน้ำกัดเซาะ จึงมีการย้ายวัดมายังสถานที่ตั้งปัจจุบัน โดยมีพ่อท่านเกตุและชาวบ้านร่วมกันดำเนินการ ต่อมาใน พ.ศ. 2529 ได้มีการพัฒนาวัดและก่อสร้างพระมหาธาตุเจดีย์ ซึ่งเป็นศาสนสถานสำคัญที่แสดงถึงความศรัทธาในพระพุทธศาสนา และเป็นแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมที่สำคัญของจังหวัดพังงา
2. องค์ความรู้ที่สำคัญ
2.1 พระมหาธาตุเจดีย์พุทธธรรมบันลือเป็นปูชนียสถานสำคัญของวัด ตั้งอยู่บนเขาล้าน มีความสูงประมาณ 109 เมตร ก่อสร้างระหว่าง พ.ศ. 2529–2543 มีสถาปัตยกรรมผสมผสานศิลปะแบบภาคใต้และภาคเหนือ องค์เจดีย์มี 3 ชั้น โดยฐานแปดเหลี่ยมชั้นล่างสื่อถึงมรรคมีองค์ 8 ซึ่งเป็นหลักธรรมสำคัญในพระพุทธศาสนา
2.2 สถาปัตยกรรมและพุทธศิลป์วัดมีสิ่งก่อสร้างที่โดดเด่น เช่น อุโบสถรูปเรือสุพรรณหงส์ เจดีย์ทรงระฆังคว่ำ ลวดลายปูนปั้น และประติมากรรมพญานาค สะท้อนภูมิปัญญาด้านศิลปกรรม ความประณีตของช่าง และความเชื่อทางพระพุทธศาสนา
2.3 ศาสนวัตถุและความเชื่อท้องถิ่น ภายในวัดมีสิ่งศักดิ์สิทธิ์และประติมากรรมที่ประชาชนให้ความเคารพ เช่น พระร่วงสามพี่น้อง เจ้าแม่กวนอิม และพระพุทธอัฐิมงคลชัยนาคปรก ซึ่งสะท้อนความศรัทธาและการสืบทอดประเพณีทางศาสนาของชุมชน
2.4 ภูมิปัญญาการดูแลสิ่งแวดล้อม บริเวณวัดตั้งอยู่บนพื้นที่เนินเขาและมีต้นไม้ใหญ่โดยรอบ เป็นตัวอย่างของพื้นที่ศาสนสถานที่เชื่อมโยงการเรียนรู้ทางศาสนาเข้ากับธรรมชาติ ส่งเสริมการรักษาความสะอาด การดูแลพื้นที่สีเขียว และการใช้ทรัพยากรอย่างเหมาะสม
3. สาระสำคัญที่ได้จากการเรียนรู้
1. ด้านศาสนาและคุณธรรม — เรียนรู้หลักธรรมทางพระพุทธศาสนา การทำความดี ความมีเมตตา ความกตัญญู และการดำเนินชีวิตอย่างมีสติ
2. ด้านประวัติศาสตร์ท้องถิ่น — ศึกษาความเป็นมาของวัด การย้ายสถานที่ตั้ง และบทบาทของพระสงฆ์กับประชาชนในการพัฒนาชุมชน
3. ด้านศิลปวัฒนธรรม — เรียนรู้รูปแบบสถาปัตยกรรมไทย พุทธศิลป์ และความหมายเชิงสัญลักษณ์ขององค์ประกอบทางศาสนา
4. ด้านภูมิปัญญาชุมชน — เห็นคุณค่าของความร่วมมือระหว่างวัดกับชาวบ้านในการอนุรักษ์ศาสนสถานและสืบทอดวัฒนธรรม
5. ด้านการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม — ตระหนักถึงความสำคัญของการรักษาธรรมชาติ ความสะอาด และความเป็นระเบียบของแหล่งเรียนรู้
6. ด้านการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม — เข้าใจบทบาทของวัดในฐานะแหล่งเรียนรู้ แหล่งท่องเที่ยว และศูนย์รวมจิตใจของประชาชนในท้องถิ่น
4. คุณค่าที่ได้รับจากแหล่งเรียนรู้
- คุณค่าทางจิตใจ: เป็นสถานที่ประกอบศาสนกิจ ทำบุญ และปฏิบัติธรรม
- คุณค่าทางการศึกษา: เป็นแหล่งเรียนรู้ประวัติศาสตร์ ศาสนา ศิลปวัฒนธรรม และภูมิปัญญาท้องถิ่น
- คุณค่าทางสังคม: ส่งเสริมความสามัคคีและความร่วมมือระหว่างวัดกับชุมชน
- คุณค่าทางเศรษฐกิจ: สนับสนุนการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมและสร้างโอกาสให้ชุมชนในพื้นที่
- คุณค่าด้านสิ่งแวดล้อม: ส่งเสริมจิตสำนึกในการดูแลรักษาธรรมชาติและสถานที่สาธารณะ
5. สรุปองค์ความรู้โดยรวม
วัดราษฎร์อุปถัมภ์ (วัดบางเหรียง) เป็นแหล่งเรียนรู้สำคัญของอำเภอทับปุด จังหวัดพังงา ที่มีคุณค่าทั้งด้านประวัติศาสตร์ พระพุทธศาสนา สถาปัตยกรรม ศิลปวัฒนธรรม และภูมิปัญญาท้องถิ่น โดยมีพระมหาธาตุเจดีย์พุทธธรรมบันลือเป็นศูนย์กลางแห่งความศรัทธา วัดแห่งนี้เป็นพื้นที่ที่ช่วยปลูกฝังคุณธรรม สร้างความภาคภูมิใจในท้องถิ่น และส่งเสริมให้ประชาชนร่วมกันอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมให้คงอยู่สืบไป
ภาพปกหลัก
